Moet volgens de machinerichtlijn de taal van een HMI in het Nederlands staan als de machine ook in Nederland wordt geplaatst?
Het korte en ondubbelzinnige antwoord op deze vraag is bevestigend: ja, de interface van een HMI dient in het Nederlands te zijn weergegeven wanneer de machine in Nederland wordt ingezet. Deze verplichting vloeit direct voort uit de Europese Machinerichtlijn (2006/42/EG), die harmonisatie nastreeft op het gebied van veiligheid voor machines binnen de gehele Europese Economische Ruimte.
De Machinerichtlijn hanteert het fundamentele principe dat alle informatie die cruciaal is voor de veilige bediening, het toezicht en het reguliere onderhoud van een machine, onverwijld beschikbaar moet zijn in de officiële landstaal van de lidstaat waar de machine operationeel is.
Deze eis beperkt zich geenszins tot enkel de fysieke, papieren handleidingen; het is een overkoepelende verplichting die van toepassing is op álle communicatievormen vanuit de machine. Dit omvat dus nadrukkelijk ook de visuele teksten, statusmeldingen, foutcodes en veiligheidswaarschuwingen die direct op de machine zelf worden getoond, inclusief de digitale interface van een HMI of een ander type bedieningspaneel.
Essentiële Veiligheids- en Gezondheidseisen
De juridische basis voor deze verplichting is vastgelegd in Bijlage I van de Machinerichtlijn, met name in de specifieke sectie 1.7, die handelt over de vereiste informatie en waarschuwingen op de machine. In deze sectie wordt expliciet gesteld dat alle schriftelijke of mondelinge informatie en waarschuwingen moeten worden opgesteld in een van de officiële talen van de Europese Unie, zoals bepaald door de lidstaat waar de machine op de markt wordt gebracht of in bedrijf wordt gesteld. Aangezien Nederlands de officiële taal van Nederland is, is dit de voorgeschreven taal voor dergelijke interfaces.
De achterliggende gedachte van deze strenge regelgeving is van cruciaal belang voor de veiligheid op de werkvloer. De wetgever beoogt hiermee te garanderen dat iedere operator, ongeacht diens specifieke opleidingsachtergrond of beheersing van vreemde talen, in staat is om de machine op een verantwoorde en veilige wijze te bedienen.
Het aanbieden van cruciale informatie in een taal die niet de moedertaal van de operator is, creëert een onaanvaardbaar risico. Onduidelijke, onjuist geïnterpreteerde of volledig onbegrijpelijke informatie op een HMI verhoogt de kans op menselijke bedieningsfouten aanzienlijk, wat in de praktijk direct kan resulteren in potentieel gevaarlijke situaties en ongevallen tijdens het productieproces.