Motivatie voor veiligheid – De kosten van ongevallen

De totale kosten van een ongeluk zijn vaak veel hoger dan je denkt, net als bij een ijsberg.

Je ziet maar een klein topje van de ijsberg (ongeveer 10% van de totale kosten). Dit zijn de kosten die meteen duidelijk zijn:

• Medische kosten: Denk aan doktersrekeningen, ziekenhuiskosten en therapie als iemand gewond raakt.

• Kosten voor aansprakelijkheid: Bijvoorbeeld als het bedrijf een schadevergoeding moet betalen aan de gewonde werknemer.

• Wettelijke boetes: Als het bedrijf zich niet aan de veiligheidsregels heeft gehouden en een boete krijgt.

• Kosten bij schade door een product: Als een product van het bedrijf een ongeluk veroorzaakt en er schadeclaims volgen.

Het grootste deel van de ijsberg zit onder water (ongeveer 90% van de totale kosten). Dit zijn de kosten die niet meteen opvallen, maar er wel degelijk zijn en flink kunnen oplopen:

• Schade aan spullen en materialen: Kapotte producten, beschadigde materialen of grondstoffen.

• Schade aan machines en gebouwen: Reparaties aan kapotte machines, gereedschap of het bedrijfsgebouw.

• Verloren tijd van leidinggevenden: De tijd die managers kwijt zijn aan het regelen van alles na het ongeluk, in plaats van hun normale werk.

• Extra voorraden en noodoplossingen: Kosten om de productie toch draaiende te houden of om snel vervangende onderdelen te regelen.

• Opruimkosten: Het schoonmaken en herstellen van de plek waar het ongeluk gebeurde.

• Productieverlies: De productie ligt stil of loopt vertraging op, waardoor er minder wordt gemaakt en verkocht.

• Boetes van klanten: Bijvoorbeeld als afspraken over leveringen niet nagekomen kunnen worden.

• Kosten voor juridische hulp: Geld voor advocaten en andere juridische zaken.

• Overwerk: Medewerkers moeten langer werken om de verloren tijd in te halen.

• Kosten voor vervangend personeel: Inhuren of opleiden van (tijdelijke) nieuwe mensen.

• Tijd voor onderzoek: Uitzoeken hoe het ongeluk kon gebeuren en hoe dit in de toekomst voorkomen kan worden.

• Extra administratie: Al het papierwerk en de organisatie die bij de afhandeling van een ongeluk komt kijken.

• Verlies van kennis en ervaring: Als een ervaren medewerker voor lange tijd uit de running is.

Kortom: De directe kosten van een ongeluk zijn vaak maar een klein deel van het totale kostenplaatje. De verborgen, indirecte kosten zijn meestal veel hoger en kunnen een grote financiële klap zijn voor een bedrijf. De verhouding 10% zichtbaar en 90% onzichtbaar is een voorbeeld om dit duidelijk te maken; in de praktijk kan die verhouding verschillen, maar de indirecte kosten zijn bijna altijd aanzienlijk.