Waarop is de nieuwe Machineverordening van toepassing?

De nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230 heeft een breed toepassingsgebied dat vergelijkbaar is met de oude Machinerichtlijn, maar met enkele belangrijke verduidelijkingen en uitbreidingen. De verordening is van toepassing op de volgende productcategorieën, die in de EU/EER op de markt worden gebracht of in bedrijf worden gesteld:

Hoofdcategorieën

De verordening is van toepassing op machines en een nieuwe verzamelcategorie genaamd aanverwante producten (related products).

1. Machines: Dit is de kerncategorie. Een machine wordt gedefinieerd als een samenstel van onderdelen die met elkaar verbonden zijn, waarvan er ten minste één beweegt, en die zijn voorzien van een aandrijfsysteem (anders dan direct door menselijke of dierlijke spierkracht).

2. Aanverwante producten: Dit is een nieuwe term die de volgende zes categorieën bundelt:

• Verwisselbare uitrustingsstukken: Apparatuur die door de bediener zelf aan een machine wordt gekoppeld om de functie ervan te wijzigen (bijv. een grijper aan een graafmachine).

• Veiligheidscomponenten: Een component (fysiek of digitaal, inclusief software) die afzonderlijk op de markt wordt gebracht om een veiligheidsfunctie te vervullen. De expliciete toevoeging van software is een belangrijke vernieuwing.

• Hefwerktuigen en hijsgereedschappen: Componenten die worden gebruikt om een last te hijsen, zoals hijsogen, klemmen en spreidbalken.

• Kettingen, kabels en banden: Specifiek ontworpen en vervaardigd voor hijs- en hefdoeleinden.

• Verwijderbare mechanische overbrengingsinrichtingen: Componenten die vermogen overbrengen van een aandrijvende machine naar een andere machine (bijv. een aftakas voor een tractor).

• Niet-voltooide machines: Een samenstel dat bijna een machine is, maar niet zelfstandig kan functioneren en uitsluitend bestemd is om in een andere (voltooide of niet-voltooide) machine te worden ingebouwd. De fabrikant levert hier een “inbouwverklaring” bij.

Belangrijke uitzonderingen

• Net als de oude richtlijn, heeft de verordening een lijst met producten waarop zij niet van toepassing is, meestal omdat deze onder andere specifieke EU-wetgeving vallen. De belangrijkste uitzonderingen zijn:

• Veiligheidscomponenten die als identieke reserveonderdelen worden geleverd door de oorspronkelijke fabrikant.

• Specifieke uitrusting voor kermissen en pretparken.

• Machines die speciaal zijn ontworpen of in gebruik zijn voor nucleaire doeleinden.

• Wapens, met inbegrip van vuurwapens.

• Motorvoertuigen en aanhangwagens die onder de typegoedkeuringsverordeningen vallen (zoals auto’s, motoren, tractoren).

• Huishoudelijke apparaten voor particulier gebruik.

• Bepaalde elektrische en elektronische producten die uitsluitend onder de Laagspanningsrichtlijn en de RED (Radio Equipment Directive) vallen.

• Medische hulpmiddelen.

Kort samengevat: als een product binnen de definitie van een machine of een van de zes aanverwante producten valt en niet expliciet is uitgesloten, is de Machineverordening van toepassing.