CE-markering zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op de machine aanbrengen

Artikel 24 van de Machineverordening stelt de eisen vast, maar de praktische uitvoering is waar fabrikanten en ingenieurs mee te maken krijgen. Het correct aanbrengen van de CE-markering is de laatste stap van het conformiteitsproces en essentieel voor markttoegang.

Hieronder volgt een praktische uiteenzetting van hoe aan de eisen “zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar” kan worden voldaan, met concrete voorbeelden.

1. Zichtbaar aangebracht

De eis van zichtbaarheid betekent dat de CE-markering moet kunnen worden gezien zonder dat er onderdelen van de machine gedemonteerd of verwijderd hoeven te worden.

Praktische uitvoering:

• Locatie: De meest gebruikelijke en beste locatie is direct op of naast de typeplaat (ook wel machineplaat of fabrikantenplaat genoemd). Hier staan immers ook andere essentiële gegevens zoals de naam van de fabrikant, het machinetype en het serienummer. Dit creëert één centrale plek voor identificatie.

• Plaatsing: Breng de markering aan op een vast, niet-verwijderbaar deel van de machine. Vermijd plaatsing op inspectieluiken, verwisselbare onderdelen of afdekkingen die tijdens normaal gebruik verwijderd kunnen worden.

• Toegankelijkheid: De markering moet extern zichtbaar zijn in de uiteindelijke opstelling van de machine. Als een machine bijvoorbeeld bedoeld is om te worden ingebouwd, moet de markering nog steeds zichtbaar zijn na installatie, of de fabrikant moet in de handleiding aangeven waar deze zich bevindt als dit onvermijdelijk is.

• Uitzondering: Bij zeer kleine machines waar fysieke plaatsing van de markering niet mogelijk is, staat de verordening toe dat deze op de verpakking en in de begeleidende documentatie (zoals de gebruiksaanwijzing) wordt aangebracht.

2. Leesbaar aangebracht

Leesbaarheid gaat over de duidelijkheid en de afmetingen van de markering. Iemand moet het CE-logo zonder moeite kunnen herkennen en lezen.

Praktische uitvoering:

• Afmetingen: De CE-markering moet een minimale hoogte van 5 mm hebben. Alleen als dit technisch onmogelijk is op zeer kleine machines, mag hiervan worden afgeweken.

• Proporties: De officiële verhoudingen van het CE-logo moeten altijd worden gerespecteerd. Het mag niet verticaal of horizontaal worden uitgerekt of samengedrukt. Gebruik altijd een correct sjabloon.

• Contrast: Zorg voor voldoende contrast met de achtergrond. Een donkere markering op een lichte achtergrond (bv. zwart op zilverkleurig aluminium) of een lichte markering op een donkere achtergrond is ideaal. Vermijd ton-sur-ton kleuren.

• Scherpte: De methode die u kiest, moet resulteren in scherpe, duidelijke lijnen. Vervaagde of onduidelijke markeringen zijn niet-conform.

3. Onuitwisbaar aangebracht

Dit is vaak de meest kritische eis. De markering moet gedurende de gehele levensduur van de machine bestand zijn tegen de omgevings- en bedrijfsomstandigheden. Een sticker volstaat in de meeste industriële omgevingen absoluut niet.

Praktische uitvoeringsmethoden:

De keuze van de methode hangt sterk af van het materiaal van de machine en de omgeving waarin deze wordt gebruikt (bijv. blootstelling aan chemicaliën, UV-licht, slijtage, hoge temperaturen).

Graveren (laser of mechanisch):

• Lasergraveren: Zeer duurzaam en precies. Ideaal voor metalen (RVS, aluminium) en sommige kunststoffen. De laser brandt de markering permanent in het oppervlak. Dit is een zeer gangbare en betrouwbare methode.

• Mechanisch graveren (frezen): Fysiek verwijderen van materiaal. Extreem duurzaam en goed voor ruwe omgevingen.

• Elektrochemisch etsen: Een snelle en permanente methode voor geleidende metalen. Een sjabloon wordt gebruikt om met een milde elektrische stroom een permanente markering op het oppervlak aan te brengen.

Slaan of stempelen (inslag):

• Hierbij wordt de markering met kracht in het materiaal geslagen. Dit is een robuuste, diepe markering die zeer goed bestand is tegen slijtage en overschilderen. Vaak gebruikt op gietijzeren of stalen onderdelen.

Gieten of smeden:

• Bij giet- of smeedprocessen kan de CE-markering direct in de mal worden opgenomen, waardoor deze een integraal onderdeel wordt van het machineonderdeel zelf. Dit is de meest duurzame methode die er is.

Duurzame typeplaat:

De meest voorkomende oplossing is het gebruik van een metalen typeplaat (meestal van geanodiseerd aluminium of RVS) waarop de CE-markering, samen met andere gegevens, permanent is aangebracht (gegraveerd of geëtst). Deze plaat wordt vervolgens met popnagels of schroeven (dus niet met lijm) onlosmakelijk aan de machine bevestigd.

Conclusie:

In de praktijk is de meest gekozen en geaccepteerde oplossing een met popnagels bevestigde, lasergegraveerde aluminium of RVS typeplaat. Dit garandeert zichtbaarheid (centrale locatie), leesbaarheid (hoog contrast, scherpe lijnen) en onuitwisbaarheid (bestand tegen slijtage, chemicaliën en UV-licht), en voldoet daarmee robuust aan de eisen van Artikel 24.